ପୂରା ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାଇବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ: ସରକାରୀ ନିୟମ ବିରୋଧରେ ଆବେଦନ କଲେ ବୌଦ୍ଧ ସଂଗଠକ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:
ସରକାରୀ ଏବଂ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ପୂରା ୬ଟି ଯାକ ପଦ ଗାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଏବେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଛି। ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବୌଦ୍ଧ ସଂଗଠକ ତଥା ପୂର୍ବତନ ଅଫିସର ବି.ଡି. ବୋରକର (ଭୀମରାଓ ଧୁର୍ୟୋଧନ ବୋରକର) ଏହି ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ବିରୋଧରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି।
କ’ଣ ରହିଛି ଆବେଦନରେ?
ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MHA) ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି ବୋଲି ଆବେଦନକାରୀ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ:
-
୮ ଦଶନ୍ଧିର ପରମ୍ପରା ଭଙ୍ଗ: ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଦେଶରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର କେବଳ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପଦ ଗାଆଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଆସିଛି। ୧୯୩୭ରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଏବଂ ୧୯୫୦ରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଭାର ସମ୍ମତି କ୍ରମେ ଏହି ଦୁଇଟି ପଦକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
-
ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ: ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ପଦରେ କେବଳ ମାତୃଭୂମିର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି, ଯାହା ସବୁ ଧର୍ମର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ। କିନ୍ତୁ ୩ୟ ରୁ ୬ଷ୍ଠ ପଦରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧାର୍ମିକ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ଆବାହନ ରହିଛି, ଯାହା ଅଣ-ହିନ୍ଦୁ (ଯେପରିକି ବୌଦ୍ଧ ଓ ମୁସଲିମ୍) ନାଗରିକଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୫) ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛି।
-
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଆବେଦନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ‘ଆନନ୍ଦମଠ’ ଉପନ୍ୟାସରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବିଶେଷ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ଆସିଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ସମ୍ବିଧାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରଫେସର ମୋହନ ଗୋପାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏବଂ ଆଇନଜୀବୀ ୱୈଭବ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାଖଲ ଏହି ଆବେଦନରେ, ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସମ୍ପୃକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ମାମଲାଟି ଶୀଘ୍ର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
