ସି ଜିନ୍ପିଙ୍ଗ୍ଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ: କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସୁଧାର, ହେଲେ ବାଣିଜ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ସନ୍ଦେହ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୮ଶ ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୨-୧୩) ରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନ୍ପିଙ୍ଗ୍ ଭାରତ ଆସୁଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ୭ ବର୍ଷ ପରେ ଏହା ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଭାରତ ଗସ୍ତ। ଏହି ଗସ୍ତ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନାର ନୂଆ ପଥ ଖୋଲୁଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା, ସୀମା ବିବାଦ ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ସନ୍ଦେହ କାରଣରୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କରେ ସେତେଟା ସୁଧାର ଆସିପାରିନାହିଁ।
ରେକର୍ଡ ବାଣିଜ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ବଢ଼ୁଛି ସନ୍ଦେହ
୨୦୨୦ ଗଲୱାନ ଘାଟି ସଂଘର୍ଷ ପରଠାରୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ତିକ୍ତତା ରହିଆସିଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବ୍ୟବସାୟ ୧୫୧.୧୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ହେଲେ ଏହି ବାଣିଜ୍ୟରେ ଚୀନ୍ର ପଲ୍ଲା ଭାରି ରହିଛି—ଭାରତ ଚୀନ୍ରୁ ପ୍ରାୟ ୧୩୧.୬୩ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ଜିନିଷ ଆମଦାନୀ କରୁଛି।
ଚୀନ୍ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର
ଦିଲ୍ଲୀରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବ୍ରିକ୍ସ ବିଜନେସ୍ ଫୋରମ୍ରେ ହୁଆୱେଇ (Huawei), ଆଲିବାବା (Alibaba) ଭଳି ବଡ଼ ଚୀନ୍ କମ୍ପାନୀର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୋଗଦେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆଖିଆଗରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର ଚୀନ୍ର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବୈଦେଶିକ ନିବେଶ (FDI), ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ସ ଏବଂ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର/ଟେକ୍ନୋଲୋଜି କ୍ଷେତ୍ରରେ କଡ଼ା ନିୟମ ଓ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି।
ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କର ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ:
-
ସୀମା ବିବାଦ: ଲଦାଖ ସୀମାରେ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଫେରିନାହିଁ।
-
ନିବେଶ କଟକଣା: ଚୀନ୍ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଯାଞ୍ଚ ନିୟମ (ପ୍ରେସ୍ ନୋଟ୍ ୩) ଆଜି ବି କଠୋର ରହିଛି।
-
ବାଣିଜ୍ୟିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା: ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଔଷଧ କଞ୍ଚାମାଲ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ବି ଅନେକାଂଶରେ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇ ଦେଶ ଶୀର୍ଷ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ୍ ପ୍ରତି ଭାରତର ସନ୍ଦେହ ଓ କଡ଼ା ନୀତି ହଟାଇବା ଏତେ ସହଜ ହେବନାହିଁ।
