ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ବିପ୍ଳବ: UPI ର ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ତ୍ତି, ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ଆର୍ଥିକ କାରବାର ଶୈଳୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିବା ‘ୟୁନିଫାଇଡ୍ ପେମେଣ୍ଟସ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍’ (UPI) ଏହାର ୧୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିଛି। ଏହି ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇବା ସହ UPI ସେମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି, ସେହି ଅନୁଭୂତି ସେୟାର କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
UPI ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ଏବଂ ଇତିହାସ
UPI ସେବା ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ୨୦୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୧ ରେ ନ୍ୟାସନାଲ ପେମେଣ୍ଟସ କୋର୍ପୋରେସନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (NPCI) ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଆରବିଆଇ (RBI) ର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ନମ୍ବର କିମ୍ବା IFSC କୋଡ୍ ବିନା କେବଳ ଏକ UPI ID କିମ୍ବା QR କୋଡ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେକେଣ୍ଡକରେ ଟଙ୍କା କାରବାର କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଛି।
ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ଅବଦାନ
ଯଦିଓ UPI ୨୦୧୬ରେ ଲଞ୍ଚ ହୋଇଥିଲା, ଏହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ସରକାର (UPA-1 ଓ UPA-2) ସମୟରେ ପଡ଼ିଥିଲା:
-
NPCI ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା (୨୦୦୮): ଡ. ମନମୋହନ ସିଂହଙ୍କ ସମୟରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ ପେମେଣ୍ଟସ କୋର୍ପୋରେସନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (NPCI) ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସଂସ୍ଥା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ UPI ର ବିକାଶ କରିଥିଲା।
-
ଆଧାର (Aadhaar) ର ଶୁଭାରମ୍ଭ (୨୦୦୯): ନନ୍ଦନ ନିଲେକଣିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିଚୟ ଏବଂ ଇ-କେୱାଇସି (e-KYC) ର ମୂଳଦୁଆ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା।
-
IMPS ସେବା (୨୦୧୦): ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ପାଇଁ IMPS (Immediate Payment Service) ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ UPI କାର୍ଯ୍ୟ କଲା।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘X’ (ଟ୍ୱିଟର) ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦି ଲେଖିଛନ୍ତି:
“ଏକ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା UPI, ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଯାତ୍ରାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲା। UPI ର ବ୍ୟାପକତା ଏବଂ ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ଗର୍ବିତ। ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନରେ UPI କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି, ସେହି ଅନୁଭୂତି ମୋ ସହ ସେୟାର କରନ୍ତୁ…”
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଛୋଟ ଦୋକାନୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ UPI ର ଆଦୃତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ପରିଣତ କରିଛି।
